«Τhe MacManus Diaries»

ὐτές τίς μέρες, ἀθόρυβα  καί ἀνεόρταστα, συμπληρώνονται τριάντα ἡμέρες ἀπό τήν τελευταία παράσταση τῆς δημοκρατίας μας, τις Ἐκλογές τῆς 7^ης Ἰουνίου. Τό μήνυμα τῶν ὁποίων, φυσικά καί ἀποσαφηνίστηκε καί ἑρμηνεύτηκε, ἀπό ὅλες τίς ἐνδιαφερόμενες πλευρές, δίχως παρανοήσεις, διαστροφές καί –τό πιό σημαντικό ἀπό ὅλα- δίχως περιττές χρονοτριβές. Πρός τί, λοιπόν, κάθε νέα ἀναφορά  σ᾿ ἕνα καθ᾿ όλα μελετημένο θέμα; Τέτοιες ἐμμονές, ἄλλωστε δέν εἶναι γνωστό τοῖς πάσι ὅτι ποτέ δέν μᾶς χαρακτήριζαν; ΄Η μήπως, ὑπάρχει καμμιά ἀμφιβολία γιά τά γερά θεμέλια τοῦ πολιτικοῦ μας συστήματος, πράγμα πού ἐπιβεβαιώθηκε γιά ἄλλη μιά φορά τόσο ἀπό τό γεγονός   αὐτῶν τῶν ἴδιων τῶν Ἐκλογῶν ὅσο κι ἀπό τήν φιλολογία πού προηγήθηκε καί ἐπακολούθησε· συμπέρασμα στό ὁποῖο βέβαια ὁμόφωνα ὅλοι μας συμφωνήσαμε ἤδη ἀπό τήν πρώτη νύχτα.   Ὄχι, τό λόγο τώρα, ὅπως  διαπιστώνει καθημερινά  κάθε ἀμετανόητα καχύποπτος πολίτης, ἔχουν ἡ δράση και τά ἔργα. Κι αὐτό εἴτε πρόκειται γιά τίς πολιτικές δυνάμεις πού μετέχουν στό παιχίδι παράδοσης και ἄνευ ὅρων ἐξυπηρέτησης τῶν συμφερόντων συντήρησης καί ἐπιβολῆς τῆς κοινωνίας τοῦ θεάματος εἴτε πρόκειται   -κι αὐτό το σημειώνω γιατί παρά τίς καλές μας προθέσεις πότε-πότε μᾶς ξεφεύγει καί κάποια παρερμηνεία, κυρίως αὐτῶν πού θέλουμε νά καταδικάσουμε στήν ἀφάνεια-     γιά τούς αὐτόκλητους σωτήρες μας τῆς νέας ἐσοδείας τοῦ θέσφατου τῆς τρομοκρατίας. Ἐρήμην μας. (Κι αὐτό ἄν δέν δείχνει  τήν ὑγεία τῆς κοινωνίας μας!)

        Βέβαια, ἡ  ἀλήθεια  εἶναι ὅτι περίμενα, περισσότερο κάποιον ἀνώνυμο παρά κάποιον ἐπώνυμο δημοσιογράφο,  ἀπό αὐτούς πού παρουσιάζονται ὥς γνῶστες τῆς εὐρωπαϊκῆς καί τῆς ἑλληνικῆς πραγματικότητας, νά πεῖ  ΚΑΙ κάτι ἀπ᾿  ὅλα αὐτά πού ἴσως  θά ᾿ πρεπε νά ἔχουν καταληκτική ἡμερομηνία 7 Ἰουνίου. Κι ἄν τώρα  μπαίνω στό πειρασμό νά καταχραστῶ τό χρόνο σου  τό κάνω  ὄχι μόνο ἐπειδή  πρέπει νά φωνάξω , ἐπειδή δέν μπορῶ νά πνίξω μέσα μου τή φωνή πού φωνάζει, ἀλλά κι ἐπειδή τό ἕτερο σχόλιο, ἡ ἕτερη γνώμη, δημόσια ἤ ἰδιωτική,  πρωτίστως μέ ἐνδιαφέρει. Ἀνεπίκαιρο; Ἀνεπίκαιρα-ἐπίκαιρο, ἐκεῖ πού ἡ ἐπικαιρότητα ἀδυσώπητη μᾶς ξεπερνάει. Ἀλλά, ποιά, στ᾿ ἀλήθεια, ἐπικαιρότητα εἶναι αὐτή ἄν ὄχι ἡ ἐπικαιρότητα πού ἐνάντια στήν «πρωταρχική χρονικότητά μας» μᾶς ἐπιβάλλεται ; Νά, λοιπόν, κάτι ἐπί τῆς ἀρχῆς, πού ἀνήκει στόν καθένα μας: Χρόνος. Χρόνος πού πρέπει νά διαθέσουμε καί νά μήν ἀρκούμαστε σέ ἕτοιμες, ἐκφυλισμένες λύσεις πού δέν εἶναι λύσεις. Χρόνος σημασίας, χρόνος δημιουργίας. Ἐπικαιρότητά μας.

                                                                                     μέ τήν ὑπογραφή τῆς βεβαιότητος

                                                                                                                           h_of_the

                                                                                             κατηγορικός ὑπέρ ἀποχῆς

 Αλήθεια, ἀναρωτηθήκαμε, ψάξαμε, προβληματισθήκαμε –καί σ΄ αὐτές τίς ἐκλογές- τί ψηφίζουμε; Ἄραγε, τί εἶναι αὐτός ὁ θεσμός τοῦ «εὐρωκοινοβουλίου»  ὅπως τόν λέμε;  Κι ἀλήθεια , αυτό τό εὐρωκοινοβούλιο ἔχει πρόεδρο; (Χάνς Γκέρτ Πέτερινγκ). Καί ἄν ναί καί ἄν αὐτός δέν εἶναι ὁ περιώνυμος Μπαρόζο, τότε αὐτός τίνος πράγματος, στό καλό, πρόεδρος εἶναι;  Μά ἀλήθεια, τί ἀκριβώς  λέει τό Κράτος, γιά αὐτες τίς εὐρωεκλογές;

      Μήν τάχα καλούμαστε νά ψηφίσουμε, ἐπικροτώντας  ἔτσι ἤ ἀποδοκιμάζοντας κάποια κορυφαία εὐρωπαϊκή ἐπιλογή πολιτικῆς, κάποιον ἀπό τούς ἀρχηγούς τῶν κρατῶν- μελῶν –καί τί ὠραῖα πού θά ᾿ τανε!- πού συμμετέχουν στό ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ἤ μήπως πάλι ἐκλέγουμε κάποιον ἀπό τούς ἐπιτρόπους τῆς ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ (τό ἐκτελεστικό ὄργανο∙ τό ὄργανο πού νομοθετεῖ, τό ὄργανο πού ἀσκεῖ τήν ἐξουσία τῆς ἐπιβολῆς τῆς τάξης καί διασφαλίζει τήν λειτουργία –καί σέ πολλές περιπτώσεις καί τήν συμμόρφωση- τῶν ἐθνικῶν κυβερνήσεων σύμφωνα μέ τήν ἱσχύουσα νομοθεσία) ἤ τό ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἔνωσης (αὐτό πού ἄλλοτε –καί γιατί ὄχι ἀκόμα;- ὀνόμαζαν «συμβούλιο τῶν ὑπουργῶν»  καί τοῦ ὁποίου ἡ  περιβόητη προεδρία  εἶναι αὐτή πού ἀναλαμβάνεται γιά ἔξι μῆνες ἀπό κάθε χώρα  ἐκ περιτροπῆς);

      Ὄχι, ὄχι, ὄχι… Τίποτα ἀπ᾿ ὅλα αὐτά. Ἐμεῖς ψηφίζουμε γιά τό ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ. Τό Εὐρωκοινοβούλιο εἶναι ἡ φωνή τοῦ λαοῦ. Καί ἡ φωνή τοῦ λαοῦ εἶναι τό Εὐρωκοινοβούλιο. Καί σάν φωνή τοῦ λαοῦ -πού εἶναι καί θά εἶναι-  θά ἀπαρτίζεται γιά ἄλλη μιά φορά  ἀπό κάθε ἀξιοθρήνητη  κοινωνική ὀμάδα πού συνωστίζεται μέ ἀγωνία γύρω ἀπό τίς ἐξουσίες, ἀπό κάθε κοινωνική ταμπέλα πού διατυμπανίζει ἰδεολογική ἀνωτερότητα καί  ἀποκλειστική συνέχεια  ἐνδόξων – καί κατ᾿  ὄνομα μόνο πλέον- κινημάτων, ἀπό καλλίπυγες καλλονές,  διάφορους- ἀδιάφορους τελευταίας κοπῆς bons vivants (ἤ bons viveurs ἄν προτιμᾶς) καί τελευταίας “πνοῆς “ βουλευτές καθώς καί μεταξύ  ἄλλων κι  ἀπό   μιά  μειοψηφία – ἀπό αὐτές πού τόσο ἔχεις  λοιδορήσει- πού πιστεύει ὅτι ἡ Ε.Ε πρέπει νά καταργηθεῖ, -οἱ πολέμιοι τῆς εὐρωπαϊκῆς ἰδέας, οἱ γνωστοί «εὐρωσκεπτικοί»- καί πού μέ τήν παρουσία της θά ἀποδεικνύει  γιά ἄλλη μιά φορά τήν ἐλευθερία ἔκφρασης καί γνώμης πού ζεῖ  καί βασιλεύει στήν Εύρώπη-Κράτος τῶν ἡμερῶν μας.

       Ἀλλά ἀκόμα  κι  αὐτό τό ἑτερογενές μίγμα τῆς «παντοδύναμης »  λαϊκῆς φωνῆς ἔχει τά ὅρια του. Κι αὐτό σέ περίπτωση πού ἀναρωτηθεῖς  ἄν  τουλάχιστον , αὐτή ἡ “ἀντιπροσώπευσή” μας, ἔχει τήν ἀρμοδιότητα  νά ἐκλέξει τόν  “πρωθυπουργό “ της , τούς “ὑπουργούς “ της,  ἄν  ἔχει τήν ἐξουσία νά ἐκλέξει ἀπό τά μέλη της τούς Ἐπιτρόπους ἤ τό Συμβούλιο τῆς Ε.Ε. ἤ ἄν ἔχεις τήν περιέργεια νά μάθεις γιά ποιό πράγμα, ἄραγε, θά κληθεῖ νά ψηφίζει.

        Σκοπός ὅμως,  δέν εἶναι νά ἀναλυθεῖ ἡ δομή καί ἡ ὀργάνωση τῆς Ε.Ε.,  ἀλλά νά διαπιστωθεῖ ἡ ἔλλειψη ένημέρωσης, τό ἔλλειμμα διαφάνειας, τό ἔλλειμμα ἐμπιστοσύνης, τό ἔλλειμμα δημοκρατίας ( νά, ἀμέσως-ἀμέσως, λόγοι πού ὁδηγοῦν στήν ἀποχή) πού ὑπάρχει σέ εὐρωπαϊκό ἐπίπεδο καί δείχνει νά  κυριαρχεῖ στά  καθεστώτα διακυβέρνησης καί τοῦ νέου αἰώνα.

       Ἀλλά, ἐμεῖς ἀπιστώντας σ᾿ αὐτή τή γραμμή, ἄς ποῦμε ὅτι χάρις σ᾿ αὐτή τήν  “φωνή τοῦ λαοῦ” , χάρις σ᾿ αὐτήν τήν εὐρωφωνή, ἔχουν ἀποκαλυφθεῖ πολλά περιβαλλοντικά ζητήματα, λάθη, παραλείψεις σχετικά μέ τήν ἀπορρόφηση τῶν κοινοτικῶν κονδυλίων, ἐσκεμμένοι (ἤ μή) κακοί χειρισμοί ἐφαρμογῆς (καί σέ πολλές περιπτώσεις ὄχι μόνο ἐφαρμογῆς) πολιτικῆς.

       Μήπως, ὅμως κι αὐτές οἱ ἐπιτυχίες, δέν μᾶς ἀποκαλύπτουν τό αὐτονόητο: τήν ἔλλειψη ἠθικῆς, -«ἠθικῆς τῆς εὐθύνης» (πού λαμβάνει ὑπόψη της τά ἀποτελέσματα τῆς πράξης) ἐν ἀντιθέσει προς μιά «ἠθική τῆς πεποίθησης» (ἡ ὁποία ἐπιτάσσει νά ἐνεργοῦμε σύμφωνα μέ ὁρισμένες ἀρχές  ὁποιεσδήποτε κι ἄν εἶναι οἱ συνέπειες στήν πραγματικότητα), ὅπως θά ᾿λεγε κι ὁ M.Weber-  τήν ἔλλειψη σεβασμοῦ (πρός τόν πολίτη) τῆς ἐξουσίας ἤ ἀκόμα περισσότερο τήν καλλιέργεια τοῦ ἤθους τῆς ἀνεκτικότητας  – ἀνεκτικότητας μέ  τήν ἔννοια πιά τῆς μαλθακότητας, τῆς ἀδιαφορίας-  τό ὁποῖο ἀναδεικνύεται σήμερα σέ κυρίαρχη ἀρετή τῆς δημοκρατικῆς κοινωνίας ;

       Καί μήπως, κραδαίνοντας αὐτές  τίς “ἐπιτυχίες”, πού ἐπιτεύχθηκαν -τί εἰρωνεία!- ἐνάντια στούς ἴδιους τους τούς ἑαυτούς τους,  δέν θά ᾿ ρθουν, πάλι αὔριο, οἱ γνωστοί ἀποκλειστικοί ὑπεύθυνοι τῆς “προόδου” τῆς πορείας μας, τά μεγάλα κόμματα,  οἱ κυβερνήσεις, νά ξαναζητήσουν τήν ἐπιβράβευση τῆς ψήφου μας, προτείνοντάς μας –ὥ, τί περίεργο!- μιά προαποφασισμένη λίστα ὑποψηφίων, (σίγουρα, λέω, γιά τήν διευκόλυνσή μας καί ὄχι γιατί δέν ἐμπιστεύονται τήν κρίση μας)  χάρις στήν ὁποία θά ἀσκήσουμε τό ἐκλογικό μας δικαίωμα, κορυφαία πράξη τῆς Δημοκρατίας.

       Μά τί, τέλος πάντων, εἶναι αὐτό πού κάνει αὐτές τίς ἐκλογές, τόσο σημαντικές; Μά τί, τελικά, διακυβεύεται   καί σ᾿  αὐτές τίς ἐκλογές;

        Ὅ,τι διακυβεύονταν  πάντα. Ὅ,τι διακυβεύεται σέ κάθε ἐκλογική διαδικασία: ἡ κατ᾿  ἐπίφασιν ἀξιοπιστία τοῦ συστήματος, ἡ ἰσχύς τῆς ἐξαπάτησης, ἡ ψευδής ἄρνηση τοῦ αὐτισμοῦ, τά δεσμά τῆς ἁλυσοδεμένης κοινωνίας.

        Καταγράφει, κάπου  ὁ Κ.Καστοριάδης ἕναν ἀξιοσημείωτο παραλληλισμό:  «… αὐτό πού γίνεται μιά Κυριακή ἀνά τέσσερα χρόνια εἶναι περίπου ἀνάλογο μέ τό μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Ὅπως γνωρίζετε, ὅταν ἕνας ἔγκυρος ἱερωμένος εὐλογεῖ τόν ἄρτον καί τόν οἶνον, ὁ ἄρτος καί ὁ οἶνος παύουν νά εἶναι ἄρτος καί οἶνος καί γίνονται σῶμα καί αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καί ἐπιμένει ἡ ἐκκλησία, καί ἡ δική μας καί ἡ δυτική, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ αἵματος καί τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι συμβολική ἀλλά πραγματική.  ….Ἐν πάσῃ περιπτώσει κάτι ἀνάλογο γίνεται τήν Κυριακή τῶν ἐκλογῶν. Τό σύνταγμα λέει ὅτι κυρίαρχος εἶναι ὁ λαός, συνεπῶς ὑποθέτει κανείς ὅτι αὐτή ἡ κυριαρχία ἀνήκει στό λαό. Ὅμως ἐκείνη τήν ἡμέρα, ὁ λαός γίνεται ἐκλογικό σῶμα καί, μέσῳ αὐτῶν τῶν περίεργων μηχανημάτων, πού εἶναι οἱ ἐκλογικές κάλπες, αὐτά τά ἕξι ἑκατομμύρια μεταβιβάζουν πραγματικά καί ὄχι συμβολικά τή θέλησή τους, ἡ ὁποία ἐπενδύει στήν  Ἑλλάδα τριακόσιους, στή Γαλλία πεντακόσιους πενήντα ἀνθρώπους, οἱ ὁποίοι δέν εἶναι στό ἑξῆς ἀτομικοί ἄνθρωποι ἀλλά ὁ καθένας τους εἶναι τουλάχιστον ἕνα ἑκατοντάκις χιλιοκέφαλο τέρας, τό ὁποῖο ἐνσωματώνει τή θέληση τῶν ψηφοφόρων. Αὐτή εἶναι ἡ μεταφυσική τῆς ἀντιπροσώπευσης…».

       Κι ἄς σημειώσουμε, ἐμεῖς, στό ἴδιο σκεπτικό, τό ὀξύμωρο: πόσο πιό ἐπιτακτική  ἔχει γίνει σήμερα πιά ἡ ἀνάγκη γι᾿  αὐτό τό σύστημα -ἀλλά ταυτόχρονα  καί πόσο πιό ἀποκρουστική, πιό ψυχοφθόρα καί  δυσεπίτευκτη ἡ πλήρωσή της-  γιά ὅλο καί πιό συχνές ἐκλογές. Κι αὐτό γιατί μπορεῖ αὐτές οἱ ἐκλογές νά εἶναι ἡ ἔνεση τῆς ἀθανασίας, τό ἐλιξήριο τοῦ ἐξαγνισμοῦ τῆς διαφθορᾶς καί τῆς κατάχρησης τῆς ἐξουσίας, τό μυστήριο τῆς ἄφεσης τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ συστήματος, ἀλλά συνάμα ἀποτελοῦν πάντα καί τήν εὐκαιρία γιά ὅλους ἐμᾶς, τούς «ἀνθρώπους δίχως σθένος» , νά κάνουμε τό βῆμα ἐμπρός ἀπό τό πέπλο κάθε ἰδεολογικοῦ συστήματος, στήν οὐσία του πού εἶναι ἡ ἐξαθλίωση, ἡ ὑποταγή, ἡ ἄρνηση τῆς πραγματικῆς ζωῆς· τό βῆμα ἐμπρός στήν καρδιά τῶν πραγμάτων, πού θά ᾿λεγε κι ὁ Flaubert.

        Νά, γιατί τά γνωστά φερέφωνα καί οἱ βρυκόλακες τῆς πολιτικῆς σκηνῆς ἐπιμένουν πώς πρέπει νά ψηφίζεις (ὁποιονδήποτε, ὁ,τιδήποτε). Νά, γιατί ἀδυνατοῦν νά δοῦν ἤ νά δεχτοῦν ὁποιονδήποτε ἄλλον δρόμο ἐκτός τοῦ σημερινοῦ μοντέλου ἐξυπηρέτησης τῶν πολυεθνικῶν μονοπωλίων ἤ ὀλιγοπωλίων, ἐκτός τῶν οἰκονομικῶν ἀκροβασιῶν τῶν ἰδιοκτησιῶν κεφαλαίων,  πού τούς ἐπιτρέπει νά συνεχίζουν νά ἐνσαρκώνουν τούς πρωταγωνιστικούς ρόλους τῶν ὑποπροϊόντων τοῦ ἀπρόσιτου ἀποτελέσματος τῆς κοινωνικῆς ἐργασίας πού ἔχουν ἐπιβληθεῖ ὡς μοναδικός σκοπός της: ἐξουσία καί διακοπές.

        Καί τί ἀνεκτίμητη ὑπηρεσία, ἀλήθεια, τούς προσφέρουμε, ὅταν ἀπροβλημάτιστοι ἐπιχειρηματολογοῦμε ἐπί αὐτῆς τῆς βάσεως καί ἀναπαράγουμε τό λόγο τους. Ἀλλά ἡ ἀφέλειά μας, ἡ παράδοσή μας στό ρεῦμα εἶναι τέτοια πού ἐνεργοῦμε , πού ζοῦμε τυφλά, πού ἐνεργοῦμε ἀπέχοντας ἀπό τίς κρίσεις καί τίς ἀποφάσεις, σέ κάθε τομέα τῆς ζωῆς μας (R.Musil).

       (Καί πόσο ἀσήμαντο, στ᾿  ἀλήθεια, μοιάζει, ἀλλά καί πόσο περίεργα πάντα παραμένει διαφωτιστικό νά ἐστιάσουμε στό διακύβευμα – μήνυμα  πού μᾶς προσφέρουν οἱ πεφωτισμένοι τῆς κοινῆς γνώμης καί πού παρουσιάζεται διαφορετικό κατά περίπτωση: ἀλλοῦ ἡ ἄνοδος τῶν ἀκροδεξιῶν, ἀλλοῦ οἱ συνοριακές διαμάχες, ἀλλοῦ ἡ ἐπικρότηση τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ἀλλοῦ τό πρόβλημα τῆς μετανάστευσης καί τῆς ξενοφοβίας, ἀκόμα καί τό παράνομο downloading(βλ. Σουηδία) ἤ ἁπλῶς ἡ ντροπή τοῦ νά ξανασημειώσουν τήν μεγαλύτερη ἀποχή (βλ. Σλοβακία), καί βέβαια ἐκεῖ πού γιά τήν ἴδια τήν Ε.Ε. εἶναι ἴσως -ἄν  ἀναζητήσουμε μετά μανίας ἕνα- ἡ συνθήκη τῆς Λισαβόνας, γιά ὅλες ἀνεξαιρέτως τίς χῶρες ἀβασάνιστα, μιά χρήσιμη δοκιμή γιά τή δύναμη τῶν κομμάτων ἐν ὄψει τῶν ἐπερχόμενων βουλευτικῶν ἐκλογῶν. Καί πόσο ἀπροκάλυπτα καί γλαφυρά, στήν φαντασίωση τῆς ἐγχώριας κοινωνίας μας, κάποιοι μέ τήν συνθηματολογία τους καί τή πάντα ἀκούραστη ξύλινη γλῶσσα τῆς πολιτικῆς, αὐτό δέν τό ἔδειξαν! Καί νά, γιατί τόσος πολύς θόρυβος γι᾿  αὐτό τό 3% -γιατί πολύ ἁπλά αὐτή ἦταν περίπου ἡ διαφορά τῶν δύο μεγάλων κομμάτων  (36%- 32,91%) στίς εὐρωεκλογές τοῦ 1999, ἡ ὁποία καί γιά πρώτη φορά δέν κατάφερε νά ἀποτελέσει καί πρόκριμα  γιά τίς ἐθνικές ἐκλογές πού ἀκολούθησαν σέ 10 μῆνες καί κερδήθηκαν ἀπό αὐτούς τούς τότε δεύτερους του 32,91% οἱ ὁποίοι καί παρέμειναν κυβέρνηση, ὁπότε καί θεωρεῖται ἀπό τούς «εἰδήμονες» ὡς μιά διαφορά πού καλύπτεται).

       Ἀλλά,  ἀκόμη καί ἡ καταναγκαστική  περιπλάνηση μας –φυγομαχώντας ἀπ᾿ αὐτό τό σκεπτικό-  στό πεδίο βολῆς μας  -ὅπου μοναδικός στόχος πάντα, ἀποδεικνύεται πώς εἴμαστε ἐμεῖς- μέ τούς δικούς τους ὅρους -τούς ἀπαράδεκτους ὅρους τῆς ὑποχρεωτικῆς ἐπιλογῆς- μόνο μπροστά σέ κορυφαία ἀναπάντητα μᾶς φέρνει.

       Σήμερα,πού ὁλοκληρωτικά κυριαρχοῦν οἱ πρακτικές τῆς κατηγοριοποίησης, παράδοξα βλέπουμε νά ἀποσιωποῦνται σέ ὑπέρτατο βαθμό οἱ σημάνσεις τῆς ἰδεολογικῆς προέλευσης. Ἴσως γιατί  σήμερα περισσότερο ἀπό ποτέ ἄλλοτε τά ὅρια ὅλων ἐμφανίζονται συγκεχυμένα. Κι αὐτό, ὄχι ἀπό μιά ἰδεολογική πρόοδο ἤ ὑπέρβαση, ἀλλά ἀπό πραγματική πνευματική ἔνδεια, ἀπό μιά ἰδεολογική φθορά, ἀπό μιά ἀναπόφευκτη ὀλίσθηση τέτοιων διαχωρισμῶν στήν ἀσημαντότητα, ἀποτέλεσμα τῆς πρόκρισης τοῦ ἐλεεινοῦ σκοποῦ τῆς ἀναρρίχησης, τῆς προσκόλλησης, τῆς μακρᾶς παραμονῆς μέ κάθε τρόπο στήν έξουσία. Τί μᾶς διδάσκει ὁ Guy Debord; «Ἡ ψευδής ἐπιλογή ἑντός τῆς θεαματικῆς ἀφθονίας, ἐπιλογή πού συνίσταται τόσο στήν ἀντιπαράθεση άνταγωνιστικῶν καί ἀλληλέγγυων θεαμάτων, ὅσο καί στήν ἀντιπαράθεση ρόλων πού εἶναι ταυτοχρόνως ἀποκλειστικοί καί ἀλληλένδετοι, ἐξελίσσεται σέ σκιαμαχία ἰδιοτήτων, προοριζόμενων νά προσδώσουν πάθος στήν προσκόλληση πρός τήν ποσοτική χυδαιότητα».  Ἔτσι ἀναδεικνύονται ψευδείς ἀντιθέσεις, περιθωριοποιήσεις, δράσεις, ἐκλεκτικές συγγένειες, τοπικισμοί, ἀντιπαραθέσεις, μέ σκοπό τήν τεκμηρίωση μιᾶς ἀνύπαρκτης ὀντολογικῆς ἀνωτερότητας. Ἡ ἑνότητα τῆς ἀθλιότητας εἶναι ἐκεῖνο πού κρύβεται πίσω ἀπό ὅλες αὐτές τίς ἀντιθέσεις, ὅπως λέει κι ο Debord. Ἤ μήπως αὐτό δέν ἀποκαλύπτεται σέ ὅλο του τό μεγαλεῖο, στήν τοπική πραγματικότητα μας; Ἐκεῖ, καταρχάς ὅπου ὅλοι δηλώνουν ἀριστερές καταβολές κι ἀποφεύγουν σάν κατηγορία κάθε ἐπιθετικό προσδιορισμό τοῦ καπιταλισμοῦ, ἐκεῖ ὅπου οἱ πραγματικοί(;) ἀριστεροί ὑιοθετοῦν τρόπους, στάσεις, πρακτικές ζωῆς, πέραν ἀκόμη καί τοῦ συμβιβασμοῦ. Ἡ Ἀριστερά, σήμερα, κατά ἕναν ἀναπόφευκτο τρόπο, περιορίζεται στό νά συνθηματολογεῖ στό αὐτονόητο. Στόν ἐκδημοκρατισμό καί τά ἀνθρώπινα δικαιώματα. Ἐπιβεβαιώνοντας μέ κάθε εὐκαιρία τήν ἑτοιμότητά της νά πέσει σέ νέες παγίδες καί νά προσφέρει τόν ἑαυτό της ποικιλοτρόπως ὡς ἄλλοθι. Λιγότερο μαλθακό, ἀλλά πάντα τό ἴδιο ἀναποφάσιστο, κάποιο “ἀνανεωτικό” κομμάτι της συνεργάζεται- στά πλαίσια τῶν ἐπιβεβλημένων ὅρων- μέ τούς ἐντολοδόχους τῆς θεαματικῆς βιομηχανίας, ἀλλά καί φλερτάρει στό ἀθέατο πεδίο τῆς ἀγωνιστικῆς μας φαντασίας μέ τήν ἐνεργή ἀντίδραση τοῦ ἐνστίκτου μας, ἀδύναμο νά προχωρήσει στή ρήξη πρῶτα-πρῶτα μέ τόν ἴδιο του τόν ἀλλοπρόσαλλο  ἑαυτό.

      Ὅσο γιά τίς «ἀναρχικές» ὁμάδες (ὅπως συλλήβδην ὀνομάζονται οἱ περιθωριακές ὁμάδες κάθε εἴδους ἀνένταχτων, αὐτόνομων, ἀντεξουσιαστῶν, ἀναρχοαυτόνομων, κλπ.), εἶναι ἄξιο ἀπορίας, ἄν μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι βρίσκονται πάντα σ᾿ αὐτό τό ἴδιο σημεῖο, στό σημεῖο πραγμάτωσης ἑνός ἰδανικοῦ πού ἴσως δέν ὑπάρχει, αὐτό τῆς ἀμιγοῦς ἐλευθερίας(Debord). Κι ἀκόμη περισσότερο, ἄν ἀξίζει νά ἐπισημάνουμε ὅτι ἡ ἀτομική θεώρηση καί ὁ καθαρά προσωπικός τρόπος μέ τόν ὁποῖο ὁ καθένας τους τό ἀντιλαμβάνεται αὐτό, εἶναι αὐτό πού ὁδηγεῖ αὐτές τίς ὁμάδες στήν ἀπώλεια τῆς συνοχῆς.

        (Ἀλλά μήπως καί ὁ ίδιος ὁ Bakunin –καί τί ἐπιρροή ἀποτελεῖ  αὐτός στίς μέρες μας γιά στοχαστές ὅπως ὁ Noam Chomsky!-  τό 1873, φεύγοντας ἀπό τό Συνέδριο τῆς Ὁμοσπονδίας τοῦ Ζυρά (Jurassiene Federation) δέν ἦταν αὐτός πού κατόρθωσε νά πεῖ: «Κατά τήν διάρκεια τῶν τελευταίων ἐννέα χρόνων ἀναπτύξαμε μέσα στήν Διεθνή περισσότερες ἰδέες ἀπό ὅσες χρειάζονταν γιά νά σωθεῖ ὁ κόσμος, ἐάν οἱ ἰδέες μόνο θά μποροῦσαν νά τόν  σώσουν, προκαλῶ  τότε τόν οἱονδήποτε νά ἐπινοήσει ἔστω μία καινούργια. Δέν εἶναι πλέον καιρός γιά ἰδέες, ἀλλά γιά γεγονότα καί πράξεις». (Σέ ἀπόλυτη συμφωνία μέ τό πνεῦμα τοῦ Che καί τοῦ Castro).)(Paco Ignacio Taibo II)

        Κι αὐτό γιατί ἡ ἐστίαση στό περιορισμένο τοπίο τῆς ἐγγύτατης πραγματικότητάς μας, μαρτυρᾶ ξεκάθαρα τήν ἀγωνία τους πίσω ἀπό βαρύγδουπες ἐκφράσεις πού θέτουν διακριτά ὅρια –ἐκεῖ πού ἐμεῖς δέν δεχόμαστε καί δέν πρέπει νά δεχόμαστε- νά διατηρήσουν μιά ταυτότητα, μιά συνοχή (καί γιατί ὄχι καί μιά ἱεραρχία  -καί πόσο αὐτό τούς φέρνει πιό κοντά στίς νεοφασιστικές ὁμάδες!) –γνωρίζοντας ἴσως καλά πόσο αὐτή τήν ἐξάλειψη τῶν ὁρίων τήν ἔχει πληρώσει ἡ Ἀριστερά- ἀλλά ταυτόχρονα καί τό πόσο εὔκολα προσπερνᾶται ἤ καί ἀγνοεῖται τό πόσο ἔχει μεταλλαχθεῖ αὐτή ἡ ταυτότητα ἀπό τίς ἐπιταγές τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἐπικράτησης τῆς εἰκόνας καί τῶν τρόπων συμπεριφορᾶς τῆς θεαματικῆς κουλτούρας πού ἔχουν ὑποβιβάσει τόν λόγο τῆς ὕπαρξής τους εἴτε σέ ἀγῶνες ἀπελευθέρωσης καί ἠθικῆς στήριξης  “ὁμοϊδεατῶν”  εἴτε, στήν καλύτερη περίπτωση, σέ μιά πρωτότυπη ἐκδήλωση συμπόνοιας τοῦ καταναλωτικοῦ μας ἐνστίκτου – γιά νά παραβλέψουμε τόν πέραν τοῦ δέοντος νεόκοπο σεβασμό πού ἐπιδεικνύουν (καί μάλιστα κάποιοι ξεδιάντροπα παραπλανητικά διατυμπανίζουν)  στήν ἀτομική καί δή τήν προλεταριακή ἰδιοκτησία.

       (Μήπως ὅμως δέν συναντοῦμε ὁλοένα καί πιό συχνά καί τήν δικιά τους ἐκλιπαρούσα ἐπαιτεία, ἔστω τοῦ βλέμματος μας, τῆς προσοχῆς μας, ὡς καί μπροστά στίς κάλπες  τῶν ἐκλογῶν; Ἤ μήπως δέν πρέπει νά περιμένουμε στό ἄμεσο μέλλον καί τήν ἐμφάνιση ἑνός κόμματος πού θά φέρει ὑπερήφανο στήν ἀκροστοιχίδα τοῦ ὀνόματός του καί τή λέξη “ἀποχή”;)

       Στή σφαίρα τοῦ αὐτονόητου “ἐπαναστατοῦν” ἐπίσης καί οἱ οἰκολογικές ὀμάδες. Οἱ κλιματικές ἀλλαγές, οἱ διατροφικές στάσεις ζωῆς, οἱ χωροταξικοί σχεδιασμοί, οἱ περιβαλλοντικοί ἔλεγχοι, ἡ άνακύκλωση, ἡ προστασία τῶν ζώων, ἡ ἀναδάσωση, ἔχουν πολλές μητέρες καί πολλούς πατέρες(πού διεκδικοῦν, στή νέα ἐποχή τήν ψήφο μας).Καί ὄχι τή ψήφο τῆς (στάσης) ζωῆς μας, τήν ψήφο τῆς δράσης μας, ἀλλά τήν ψήφο τῆς δυσαρέσκειάς μας.

       Ἀλλά, τέτοιου εἴδους ἐπαναστάσεις, ὅσο εἰλικρινείς κι ἄν τίς ὑποθέσουμε, εἶναι ἤδη ἀκυρωμένες ἀφ᾿  ἑαυτόν ἐκ τῆς γεννέσεως τους ἀπό τή στιγμή πού δέχονται τή συμμετοχή στή θεαματική σκηνή μέ τή θεαματική γλῶσσα καί συμπεριφορά πού ἀποκρύπτει τήν πραγματικότητα. Ἤ μήπως οἱ μηχανισμοί αὐτοάμυνας τοῦ συστήματος καί  ἡ διάβρωση τῆς πολιτικῆς καί δημόσιας ζωῆς  δέν εἶναι τέτοια πού ἀναλόγως τοῦ αὐτοσεβασμοῦ καί τῆς ἀξιοπρέπειας κάθε τέτοιας κίνησης, ἀλλά καί κάθε κριτικῆς, κάθε θέσης  ἐκτός τῶν -πολύ εὐρέων,  νά τό ὁμολογήσουμε- γνωστῶν παγιωμένων  κυρίαρχων συνασπισμῶν καί κέντρων ἐξουσίας, τήν προβάλλει, τήν χλευάζει  ὥς γραφική ἤ τήν τιμᾶ μέ τήν δημοκρατική ἀπομόνωση, τόν ἀνεξίτηλο δημοκρατικό στιγματισμό τῆς ἀνυπαρξίας; (Κι αὐτός, ἄλλωστε, δέν εἶναι κι ὁ λόγος τῆς δημιουργίας –καί μάλιστα, τῆς τόσο προβεβλημένης δημιουργίας- στό πολιτικό καί εἰκονικό σκηνικό, τόσων ἀλλόφρενων παρουσιῶν; Καί ὕστερα, πές ἐσύ, ποιός εἶναι ὁ πραγματικά ψυχικά διαταραγμένος…)

        Ἀλλά μήπως αὐτό δέν εἶναι καί τό πεπρωμένο ὁποιασδήποτε   αὐτόβουλης δράσης ἑντός τῶν κομματικῶν μηχανισμῶν;

       Ἡ κομματικοποίηση εἶναι μιά ἄνευ ἀρχῶν ἔνταξη, μιά ἀρνητική ὑπέρβαση τῆς πολιτικοποίησης,  καί πέρα ἀπό τήν ἰλαροτραγωδία τῆς προσωπολατρίας ἀπαιτεῖ καί τήν ἀποδοχή μιᾶς στρεβλῆς συνείδησης, μιᾶς ἀλλοτριωμένης φανατικῆς προσωπικότητας πού συντάσσεται μέ τήν ἐπιδίωξη τῶν γνωστῶν “θεμιτῶν”  σκοπῶν τῶν ἀτομικῶν συμφερόντων, τῆς προνομιακῆς μεταχείρισης, τῆς προσφορᾶς ἐργασίας.

        Ὄχι, ἡ δυνατότητα ἐπιλογῆς εἶναι ψευδής. Καί ἡ εἰκόνα τοῦ δημοκρατικοῦ πλουραλισμοῦ ὑπάρχει μόνο καί μόνο γιά νά ἀποδυναμώνει τήν ἐπιλογή σου. Ὄχι, δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι ὁ σύγχρονος πολίτης ἀπέχει  ἀπό κάθε μορφή διακυβέρνησης. Δέν εἶναι ὁ ἀπαραίτητος ὅρος τῆς δράσης, εἶναι ὁ ἀπαραίτητος ὅρος  θέασης. Διαπίστωση πού μᾶς φέρνει μπροστά στό ἐρώτημα, τί ἀνθρώπους δημιουργεῖ τελικά, αὐτό τό σύστημα; Καί ποιά, ἄραγε, εἶναι πραγματικά τά πολιτικά δικαιώματα καί ποιές οἱ  ὑποχρεώσεις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, αὐτῶν τῶν πολίτῶν, αὐτῶν τῶν σύγχρονων δημοκρατιῶν; Ἤ μήπως φαντάζει ὑπερβολικό ἀκόμη καί νά ἀναρωτιόμαστε ἄν τίθονται –πόσο μάλιστα ἄν ἀπαντῶνται- τέτοια ἐρωτήματα;

       Κάποτε, ναί, ὑπῆρχαν ἐντυπωσιακές μάχες τοῦ πνεύματος καί ἀσυμβίβαστοι ὀπαδοί τῆς ἐρώτησης. Κι ἐκεῖ πού τό “τέλος τῆς ἱστορίας” ἦταν γιά τόν ἕναν τό φιλελεύθερο κράτος ἐνώ γιά τόν ἄλλον μιά κομμουνιστική κοινωνία, κι ἐκεῖ πού ὁ Hegel πίστευε ὅτι ἡ ἐργασία εἶναι ἡ βαθύτερη οὐσία τοῦ ἀνθρώπου διότι ὁ ἐργαζόμενος ὑπόδουλος εἶναι αὐτός πού δημιουργεῖ τήν ἀνθρώπινη ἱστορία καί ὁ Marx ἔκανε λόγο γιά τό πέρασμα ἀπό τό «βασίλειο τῆς ἀναγκαιότητος» στό «βασίλειο τῆς ἐλευθερίας», ὁ Nietzsche, ἁγνός ἐκφραστής τῶν αἰτημάτων τοῦ καιροῦ του, διέκρινε τό θυμικό, τήν ἰκανότητα κρίσης τοῦ ἀνθρώπου σαν τό ἰδιαίτερο χαρακτηριστικό του.(«Ἀληθινά, οἱ ἄνθρωποι ἔδωσαν στόν ἑαυτό τους ὅλο τους τό καλό καί τό κακό. …Τίς ἀξίες τίς τοποθέτησε ὁ ἄνθρωπος στά πράγματα μόνο γιά τήν αὐτοσυντήρησή του, αὐτός δημιούργησε τήν ἔννοια τῶν πραγμάτων, ἕναν ἄνθρωπο-ἔννοια! Γιά τοῦτο αὐτονομάστηκε «Ἄνθρωπος», πού σημαίνει: διατημητής ἀξιῶν». Nietzsche, ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΙΛΙΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΑΝ, Τάδε ἔφη Ζαρατούστρα. … … Ἀλλά, πρέπει νά σταματήσουμε έδῶ, μήπως δέν ἀξίζει νά παραθέσουμε καί τό ἐπόμενο ἀπό τό ἴδιο: «Μά πεῖτε μου, ἀλήθεια, ἀδερφοί μου: ἄν λείπει ἀκόμα τῆς ἀνθρωπότητας ὁ σκοπός –δέ λείπει κ᾿  ἡ ἴδια;»)

       Αὐτό,  δέν ἦταν κάτι καινούργιο γιά τήν ἱστορία τῆς φιλοσοφίας: ὁ Πλάτων μιλοῦσε γιά τό θυμοειδές, ὁ Machiavelli γιά τήν ἐπιθυμία τῆς δόξας, ὁ Hobbes  γιά ὑπερηφάνεια καί ματαιοδοξία, ὁ Rousseau γιά τήν amour propre, ὁ   A.Hamilton γιά τόν ἔρωτα πρός τήν αἴγλη, ὁ J.Madison γιά τήν φιλοδοξία, ὁ Hegel γιά τήν ἀναγνώριση.(L.Strauss, J.Cropsey)

        Ὁ Nietzsche, ὅμως -ὁ ὁποῖος, ἄς ποῦμε καί τοῦτο, ἐνάντιος στήν δημοκρατία καί στόν ρασιοναλισμό της, δέν πίστευε ὅτι μποροῦν νά ὑπάρξουν άνθρώπινες ἀρετές ἐκτός τῶν ἀριστοκρατικῶν κοινωνιῶν- προχωρώντας ἕνα ἀκόμη βῆμα πιό πέρα, ἔθεσε τό ἐρώτημα τῆς ποιότητας τῆς ἀξίας, τῆς ἀναγνώρισης, τῆς καθολικῆς καί ἰσότιμης ἀναγνώρισης τῶν πολιτῶν στίς σύγχρονες δημοκρατίες καί τό κατά πόσο μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά αἰσθάνεται ἰκανοποιημένος μ᾿  αὐτό κι ἄν πραγματικά εἶναι ἄνθρωπος, ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος χωρίς ἀγωνιστικό πνεῦμα  καί ἔμπνευση. (F. Fukuyama, ὁ τελευταῖος ἄνθρωπος)

       Καί τί  μποροῦμε νά ποῦμε, σήμερα, ἐμεῖς, γιά τήν μετάλλαξη αὐτοῦ τοῦ ἰδιαίτερου χαρακτηριστικοῦ τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ θυμικοῦ, στίς σημερινές δημοκρατίες τοῦ θεάματος, σέ πάθος γιά ταύτιση μέ τά εἴδωλα καί τά ἀντικείμενα, μέ τήν εἰκόνα, μέ τίς ἀναπαραστάσεις τῶν ζώντων καί ἐνεργόντων ἀποδεκτῶν προβεβλημένων προτύπων πραγματοποίησης, ἐντός τοῦ «βασιλείου τοῦ καταναλώσιμου». Καί τί ἀξία, ἔχουν ἄραγε, παρατηρήσεις σάν αὐτή τοῦ Tocqueville, ὅτι ἡ συναναστροφική ζωή στίς κοινωνίες χρησιμεύει ὡς στάδιο προετοιμασίας γιά τήν ἄσκηση τῶν δημοκρατικῶν πολιτικῶν πρακτικῶν σέ ἀνώτερο ἐπίπεδο!  (Ἀλλά κι αὐτή ἡ μή σταθερή φύση τοῦ ἀνθρώπου ἤ ὀρθότερα ἡ δυνατότητα μετάλλαξης τῶν ἰδιαίτερων χαρακτηριστικῶν του  – ἄς ἐπισημάνουμε ἐδῶ κι ἀς μήν θεωρηθεῖ παρέκβαση- ἴσως νά εἶναι ἡ πραγματικά βαθύτερη οὐσία του· καί φυσικά ἡ ἐλπίδα μας.)

        Οἱ κυβερνήσεις σήμερα ἀποτελοῦν ἀπόμακρες καί ἀπρόσωπες ὀντότητες σέ ἕνα σύστημα στό  ὁποῖο τά ἄτομα μέ ἐνεργό συμμετοχή στίς πολιτικές διεργασίες περιορίζονται σέ ἐκεῖνα πού θέτουν ὑποψηφιότητα στίς ἐκλογές, στίς ὀμάδες τους, καθώς καί τούς δημοσιογράφους πού ἔχουν κάνει ἐπάγγελμα τήν πολιτική.

       Καί οἱ ὑποχρεώσεις τοῦ ἁπλοῦ πολίτη γίνονται ὁλοένα καί περισσότερο ἀσαφεῖς ὅσο προκύπτουν ἀπό τά δικαιώματά του καί  ὅσο ἡ κοινωνία ὑπάρχει μόνο καί μόνο γιά νά ἐγγυηθεῖ αὐτά τά δικαιώματα. Κι ἐπειδή αὐτή τήν κοινωνία, μέσω αὐτοῦ, τήν θεωροῦμε ὡς μιά κοινοπραξία, ἐμεῖς οἱ ἴδιοι τῆς στεροῦμε τήν λειτουργικότητά της.

       Κι ἐνώ ἀναγνωρίζεσαι ἀπό αὐτόν τόν ἀπρόσωπο μηχανισμό τοῦ κράτους ὡς πολίτης τῆς Δημοκρατίας, χάνεις τήν μάχη ἐκεῖ ἀκριβῶς πού ἡ Δημοκρατία ἔχει πετύχει τίς μεγαλύτερες νίκες της: στήν ἰσότητα καί τήν ἐλευθερία.

       Ἐσύ, ὁ ἄνθρωπος εἶσαι ξένος πιά, ὄχι μόνο μ᾿  αὐτό τό προϊόν τῆς ἐργασίας σου –γιά τό ὁποῖο τόσο ἔχει γίνει λόγος- ἀλλά καί μέ τόν συνάνθρωπό σου, αὐτόν μέ τόν ὁποῖον ζεῖς καί ἐργάζεσαι μαζί. Ἰδού ἡ συγκεκριμένη ζωή ὅλων μας. Ἡ ζωή στήν ὁποία εἰσχωρεῖ τό κακό ὄνειρο τοῦ θεάματος καί ὑποβιβάζει τόν κόσμό μας σέ ἕναν κόσμο εἰκοτολογικό. Ναί, δίχως ἀμφιβολία, ἡ ἀρχιτεκτονική, τά μέσα μαζικῆς ἐπικοινωνίας, τά μέσα μαζικῆς μεταφορᾶς, οἱ τέχνες, τό οἰκονομικό σύστημα, ὅλα, κάθε κατάκτηση τοῦ ἀνθρώπου, σήμερα, ὑπάρχει γιά νά διατηρεῖ καί νά ἐπιτυγχάνει τήν ἀπομόνωσή μας. Κι ὅσο περισσότερο ἀπομονωνόμαστε τόσο περισσότερο ἀναζητοῦμε τήν ἐπιβεβαίωση στήν ἴδια τήν ζωή, στό σῶμα, στήν ἀνάγκη του καί τό φόβο του· μιά ὑλιστική ἀναπαραγωγή τῆς ἀπομόνωσης.

       Ἀλλά, σήμερα, ἐγκαλεῖσαι ,ἐσύ,  γιά τήν ἀπώλεια τῆς ἀξιοπρέπειας σου, γιά τήν ἀποχή  σου ἀπό τά κοινά δρώμενα   καί ὄχι αὐτοί πού τήν προκάλεσαν.

       Κι ἀκόμα περισσότερο αὐτή τήν παγίωση, τόν χαρακτηρισμό, τήν ταυτότητα, τήν ἐρμηνεία, αὐτή τήν φωνή καί τήν αἰτία τῆς ἀποχῆς, εἶναι πού φοβοῦνται οἱ παγκόσμιοι μηχανισμοί διαχείρησης τῆς ἐξουσίας, γιατί αὐτή ἡ φωνή  στιγματίζει τελεσίδικα τά θεμέλια  τους ὡς σαθρά,  καταδεικνύει τά ὅριά τους,  ἀποκαλύπτει  τό ἀδιέξοδό τους, τό τέλος τους, τήν φαλκίδευση τῆς πραγματικῆς κοινωνικῆς ζωῆς πού προκαλοῦν, τήν ἀθλιότητα τῆς παραγωγῆς τῶν σκοπῶν τους. Καί πάντοτε, στό πέρασμα τοῦ χρόνου καί τῶν καιρῶν τῆς μαλθακότητας, βρίσκονται κάποιοι πού δέν  μένουν στίς διαπιστώσεις ἀλλά  προχωροῦνε  καί σέ δράσεις. Στό γκρέμισμα τοῦ παλιοῦ, στό ἄνοιγμα τοῦ στενοῦ, στήν ἐναντίωση  στήν παθητικότητα, στήν πειθαρχία , στήν διαδικασία, στήν σιγουριά, στήν ὑποταγή, στήν πάλη ξανά μέ τήν αἰτία καί τό ὅραμα, τήν ἀλλαγή.

         Νά, γιατί τό παγκόσμιο ἐνδιαφέρον γιά τά γεγονότα τοῦ Δεκέμβρη πού λάβαν χώρα στήν μικρή πατρίδα μας καί νά κι ὁ λόγος  -ὅσο κάποιοι κι ἄν ἐπιμένουν νά τό ἀρνοῦνται- πού πῆραν χαρακτήρα κοινωνικῆς ἐξέγερσης, κοινωνικῆς διαμαρτυρίας. Νά, γιατί ἡ ἀμυντική στάση τῆς κυβέρνησης, ἡ ἀμηχανία τού συνόλου τῶν πολιτικῶν ταγῶν σέ σημεῖο νευρικῆς κατάπτωσης, ἡ πρακτική τῆς ἀποφυγῆς τῆς διατάραξης τοῦ μακάριου ὕπνου τοῦ πνεύματος, ὁδήγησαν στά καλύτερα δυνατά ἀποτελέσματα.  Καί νά, γιατί ἐδῶ -κι ὄχι ἀλλοῦ, ὅπως πολλοί, τυφλά, παπαγαλίζοντας ἀναρωτήθηκαν-  γιατί κανένας δείκτης οἰκονομίας δέν ἀπεικονίζει καί πολύ περισσότερο δέν προβλέπει τόν βαθμό καταπίεσης, ἐξαθλίωσης καί καταναγκασμοῦ, τήν ἀνάγκη συμμετοχῆς στήν ἱστορία, τήν ἀπελπισμένη ἀνάγκη βίωσης ἱστορικῶν γεγονότων πού αἰσθάνεται ὁ κάθε λαός καί πού τόσο λείπει στήν “δυτική”  ἐποχή τῆς τελείωσης τῶν Δημοκρατιῶν μας·  μιά ἀνάγκη   πού   τόσο ἔτυχε τότε  νά   ἔχει   ἐκγυμνασμένη  –ἀλλά σέ λάθος βάση-  ἡ τοπική μας κοινωνία ἀπό τίς συγκυρίες τῆς θεαματικῆς ἐπικαιρότητας  καί τίς  πρόσφατες ἐθνικές “ἐπιτυχίες” της στόν ἀνεστραμμένο κόσμο.  Κι αὐτή ἡ λάθος μήτρα, ἡ λάθος μνήμη, ἀπό τήν ὁποία ἦταν ἐκμαιευμένη,  εἶναι ἀπό τήν μεριά τῆς εὐθύνης της, τῆς εὐθύνης μας, αὐτό πού ἔδωσε λαβή στούς ἐπ᾿  ἀμοιβή παντογνῶστες νά τήν χαρακτηρίζουν σήμερα –τό λιγότερο- ὡς παροδική καί ἀτελή.

       Ὄχι, ὅπως ἡ δράση ἔτσι καί ἡ ἀποχή πρέπει νά ἐκκινεῖται  καί νά συγκινεῖται ἀπό τήν συνειδητοποίηση  γιά νά ὁδηγεῖ στήν ἀφύπνιση καί στήν χειραφέτηση ἀπό τίς ὑλικές βάσεις τῶν ψευδοκανόνων τοῦ συστήματος τῆς ἐποχῆς μας καί ὄχι σέ νέα ὑποδούλωση σέ πιό ἐπιτήδειες καί ὕπουλες μορφές ἐξουσίας ἑντός τῆς ἐπικράτειας τῆς ἀνεστραμμένης ἀλήθειας.

      Τά ὅπλα μας ὑπάρχουν καί εἶναι τά πιό ἰσχυρά: ὁ νοῦς καί ἡ καρδιά μας· τό ξέρουν καλά αὐτό, γι᾿  αὐτό καί μᾶς φοβοῦνται.

      Δέν φτάνει νά διαπιστώνουμε, νά διακρίνουμε, νά ὁμολογοῦμε, τήν σύγχυση, τήν ἀμφισβήτηση, τήν ἀμφιβολία, στήν μοντέρνα ἐποχή τοῦ γενικευμένου κομφορμισμοῦ μας. Δέν ἀρκεῖ νά λέμε ὅτι «ἡ ἴδια ἡ ἐποχή μας ἀποτελεῖ ἕνα ἡμιτελές πρόταγμα» (Habermas).  Πρέπει νά ἐνσαρκωνόμαστε  τό φόβο τους, τό φόβο μας. Στόν δρόμο. Στούς δρόμους. Τῆς ποίησης καί τῆς ἐλπίδας. (Ὅποιο κι ἄν εἶναι τό νόημα αὐτῶν τῶν λέξεων γιά τόν καθένα μας). Τί λέει, ἄλλωστε, ὁ ἀγαπημένος σου ποιητής:

                          Εἶσαι νέος –τό ξέρω- καί δέν ὑπάρχει τίποτε.

                          Λαοί, ἔθνη, ἐλευθερίες, τίποτε.

                          Ὅμως ε ἶ σ α ι. Καί τήν ὥρα πού

                          Φεύγεις μέ τό ᾿να πόδι σου ἔρχεσαι μέ τ᾿  ἄλλο

                          Ἐρωτοφωτόσχιστος

                          Περνᾶς θέλεις δέ θέλεις

                          Αὐλητής φυτῶν καί συναγείρεις τά εἴδωλα

                          Ἐναντίον μας. Ὅσο ἡ φωνή σου ἀντέχει.

                          Πῶς τῆς παρθένας τό τζιτζίκι ὅταν τό πιάνεις

                          Πάλλονται κάτω ἀπ᾿  τό δέρμα σου οἱ μυῶνες

                          Ἤ τά ζῶα πού πίνουν κι ὕστερα κοιτοῦν

                           Πῶς σβήνουν τήν ἀθλιὀτητα: ἴδια ἐσύ

                          Παραλαμβάνεις ἀπ᾿  τούς Δίες τόν κεραυνό

                          Καί ὁ κόσμος σοῦ ὑπακούει. Ἐμπρός λοιπόν

                          Ἀπό σένα ἡ ἄνοιξη ἐξαρτᾶται. Τάχυνε τήν ἀστραπή

                          Πιάσε τό ΠΡΕΠΕΙ ἀπό τό ἰῶτα καί γδάρε το ἴσαμε τό πί.

                                                                          ΚΑΙ ΜΕ ΦΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΘΑΝΑΤΟΝ [3]

                                                                        Ὀδυσσέας Ἐλύτης, Ὁ μικρός ναυτίλος

                                                                                μέ τήν ὑπογραφή τῆς ἐπιφύλαξης

                                                                                                                           h_of_the